INTELIGJENCA DHE 12 SHENJAT E ZODIAKUT: CILAT JANË TALENTET TUAJA TË FSHEHURA?
Nga mendimi logjik te krijimtaria, intuita dhe aftësitë shoqërore – nëntë mënyra për të eksploruar potencialin njerëzor përmes psikologjisë dhe simbolikës astrologjike
A është më inteligjent një njeri që zgjidh ekuacione të ndërlikuara apo një muzikant që krijon një melodi të jashtëzakonshme? Po një person që kupton menjëherë emocionet e të tjerëve, një sportist me koordinim të shkëlqyer apo një artist që arrin ta shndërrojë imagjinatën në një vepër të veçantë?
Për shumë kohë, inteligjenca është lidhur kryesisht me arsyetimin, kujtesën, aftësitë matematikore dhe rezultatet e testeve.
Por aftësitë njerëzore janë shumë më të larmishme.
Disa njerëz shkëlqejnë në komunikim. Të tjerë kanë aftësi të veçanta në muzikë, orientim hapësinor, organizim, krijimtari ose marrëdhënie njerëzore.
Kjo shumëllojshmëri frymëzoi psikologun amerikan Howard Gardner, i cili në vitin 1983 botoi librin Frames of Mind: The Theory of Multiple Intelligences.
Në këtë vepër, Gardner propozoi një mënyrë më të gjerë për të konceptuar aftësitë intelektuale të njeriut.
Ai argumentoi se inteligjenca nuk duhet të kuptohet vetëm përmes aftësive gjuhësore dhe matematikore, por edhe përmes kompetencave të tjera që kanë rëndësi në jetën njerëzore.
Teoria e tij fitoi ndikim të madh në fushën e edukimit, edhe pse vazhdon të diskutohet dhe të kritikohet në kërkimin shkencor.
Por çfarë lidhjeje mund të ketë kjo teori me astrologjinë?
Në traditën astrologjike, çdo shenjë e zodiakut përfaqëson një mënyrë simbolike të të menduarit, të vepruarit dhe të ndërvepruarit me botën.
Mërkuri lidhet me komunikimin, Saturni me strukturën dhe disiplinën, Afërdita me marrëdhëniet dhe estetikën, ndërsa Jupiteri me filozofinë dhe zgjerimin e njohurive.
Këto kuptime krijojnë mundësinë për një krahasim interesant mes aftësive të përshkruara nga Gardner dhe arketipave astrologjikë.
Megjithatë, duhet bërë një dallim thelbësor: Gardner nuk e ndërtoi teorinë e tij mbi astrologjinë dhe nuk i lidhi format e inteligjencës me shenjat e zodiakut.
Lidhjet që do të shqyrtojmë janë interpretime simbolike astrologjike, jo përfundime të psikologjisë shkencore.
Ato nuk tregojnë se një shenjë është më inteligjente se një tjetër.
Përkundrazi, na ftojnë të eksplorojmë një pyetje shumë më interesante:
Në sa mënyra të ndryshme mund të shfaqen aftësitë dhe talentet e një njeriu?
1. ÇFARË ËSHTË TEORIA E INTELIGJENCAVE TË SHUMËFISHTA?
Kur Howard Gardner prezantoi teorinë e tij në vitin 1983, ai identifikoi fillimisht shtatë forma inteligjence.
Më vonë, në mesin e viteve 1990, shtoi edhe inteligjencën natyraliste si kategorinë e tetë.
Ai shqyrtoi gjithashtu mundësinë e një forme të nëntë, të quajtur inteligjencë ekzistenciale, që lidhet me aftësinë për të menduar rreth pyetjeve themelore të ekzistencës.
Megjithatë, Gardner nuk e pranoi përfundimisht inteligjencën ekzistenciale si një kategori të veçantë, të barasvlershme me tetë të tjerat.
Prandaj, kur flasim për nëntë forma inteligjence, duhet të kemi parasysh se e nënta mbetet një propozim teorik.
A ka çdo njeri vetëm një lloj inteligjence?
Jo.
Sipas konceptimit të Gardnerit, njerëzit mund të shfaqin aftësi të ndryshme në disa fusha njëkohësisht.
Një person mund të jetë i aftë në matematikë dhe muzikë.
Një tjetër mund të ketë aftësi të zhvilluara gjuhësore, shoqërore dhe hapësinore.
Po kështu, aftësitë nuk mbeten domosdoshmërisht të pandryshuara gjatë gjithë jetës.
Arsimi, praktika, përvoja dhe mundësitë për zhvillim mund të ndikojnë në mënyrën si shfaqen dhe përmirësohen kompetencat tona.
Megjithatë, teoria e inteligjencave të shumëfishta nuk është vërtetuar plotësisht si model shkencor i aftësive të pavarura njohëse.
Studiues të ndryshëm kanë vënë në pikëpyetje nëse kategoritë e propozuara përbëjnë inteligjenca të veçanta apo grupe aftësish që ndërveprojnë mes tyre.
Kjo do të thotë se modeli mund të përdoret si një mënyrë për të reflektuar mbi talentet njerëzore, por jo si test përfundimtar për përcaktimin e inteligjencës.
Dhe, sigurisht, asnjë formë inteligjence nuk mund të përcaktohet vetëm nga data e lindjes.
2. INTELIGJENCA HAPËSINORE – AFTËSIA PËR TA PARË BOTËN NË TRI DIMENSIONE
Lidhja simbolike astrologjike: AKREPI DHE PLUTONI
Imagjinoni një arkitekt që sheh në mendje një ndërtesë përpara se të vizatojë projektin.
Ose një pilot që duhet të kuptojë pozicionin, drejtimin dhe lëvizjen e avionit në hapësirë.
Ose një artist që arrin të krijojë thellësi dhe perspektivë mbi një sipërfaqe të sheshtë.
Këto janë shembuj të aftësive hapësinore.
Inteligjenca hapësinore lidhet me aftësinë për të përfytyruar, analizuar dhe manipuluar mendërisht forma, objekte dhe marrëdhënie hapësinore.
Ajo mund të shfaqet përmes orientimit, leximit të hartave, kuptimit të perspektivës, vizatimit teknik dhe imagjinimit të objekteve në tri dimensione.
Një person me aftësi të zhvilluara hapësinore mund të kuptojë se si lidhen pjesët e një objekti edhe përpara se ta ndërtojë atë.
Mund të jetë i aftë të dallojë modele vizuale dhe të identifikojë ndryshime që të tjerëve u shpëtojnë.
Pse lidhet simbolikisht me Akrepin?
Në një interpretim astrologjik krijues, kjo formë inteligjence mund të lidhet me Akrepin dhe Plutonin.
Akrepi përfaqëson simbolikisht dëshirën për të zbuluar atë që fshihet pas sipërfaqes.
Plutoni, në astrologjinë moderne, lidhet me thellësinë, transformimin dhe proceset e padukshme.
Kjo krijon një analogji me aftësinë për të analizuar strukturën e një objekti dhe për të kuptuar marrëdhëniet mes pjesëve të tij.
Megjithatë, kjo është një lidhje interpretuese dhe jo një tregues se Akrepët kanë aftësi hapësinore më të zhvilluara.
Ku mund të shfaqet kjo aftësi?
Në arkitekturë, inxhinieri, dizajn, skulpturë, navigim, aviacion, kartografi, fotografi dhe arte pamore.
Mund të zhvillohet përmes vizatimit, ndërtimit të modeleve, ushtrimeve të orientimit dhe përdorimit të programeve të projektimit.
Talenti hapësinor është aftësia për të parë mundësi dhe struktura që ende nuk janë bërë të dukshme në realitet.
3. INTELIGJENCA GJUHËSORE – FUQIA E FJALËS DHE E KOMUNIKIMIT
Lidhja simbolike astrologjike: BINJAKËT, VIRGJËRESHA DHE MËRKURI
Disa njerëz dinë të shpjegojnë edhe idetë më të ndërlikuara me fjalë të thjeshta.
Të tjerë arrijnë të krijojnë histori që emocionojnë, të argumentojnë me qartësi ose të mësojnë gjuhë të huaja.
Këto aftësi lidhen me inteligjencën gjuhësore.
Inteligjenca gjuhësore përfshin përdorimin e gjuhës për të shprehur mendime, për të transmetuar informacion dhe për të ndërtuar kuptime.
Ajo përfshin të folurin, të shkruarit, leximin, interpretimin e teksteve dhe aftësinë për të zgjedhur fjalët e përshtatshme.
Nuk bëhet fjalë vetëm për pasurinë e fjalorit.
Një komunikues i mirë duhet të kuptojë edhe kontekstin, qëllimin dhe nevojat e bashkëbiseduesit.
Binjakët dhe Mërkuri
Në astrologji, Binjakët sundohen nga Mërkuri, planeti që lidhet tradicionalisht me komunikimin dhe informacionin.
Kjo shenjë përfaqëson kuriozitetin, shkëmbimin e ideve dhe dëshirën për të njohur këndvështrime të ndryshme.
Në këtë kuptim, Binjakët janë një simbol i përshtatshëm për inteligjencën gjuhësore.
Virgjëresha dhe Mërkuri
Edhe Virgjëresha sundohet nga Mërkuri.
Por simbolika e saj është më analitike.
Ajo lidhet me saktësinë, përzgjedhjen e informacionit dhe vëmendjen ndaj hollësive.
Nëse Binjakët përfaqësojnë qarkullimin e ideve, Virgjëresha përfaqëson organizimin dhe përpunimin e tyre.
Këto dy aspekte janë të rëndësishme në komunikim.
Ku mund të shfaqet kjo aftësi?
Në gazetari, letërsi, përkthim, mësimdhënie, drejtësi, diplomaci, redaktim, marketing, marrëdhënie me publikun dhe komunikim digjital.
Ajo mund të zhvillohet përmes leximit, shkrimit, mësimit të gjuhëve dhe ushtrimit të argumentimit.
Fuqia e gjuhës nuk qëndron vetëm te aftësia për të folur bukur, por edhe te aftësia për të shprehur qartë atë që ka rëndësi.
4. INTELIGJENCA MUZIKORE – KUR MENDJA KUPTON GJUHËN E TINGUJVE
Lidhja simbolike astrologjike: PESHQIT DHE NEPTUNI
Për disa njerëz, muzika është një formë argëtimi.
Për të tjerë, ajo është një gjuhë përmes së cilës kuptojnë dhe shprehin botën.
Një muzikant mund të dallojë ndryshime të vogla në tonalitet, ritëm ose harmoni.
Një kompozitor mund të imagjinojë një melodi përpara se ta dëgjojë të luajtur.
Një dirigjent mund të ndjekë njëkohësisht disa linja muzikore dhe të kuptojë marrëdhënien mes tyre.
Këto janë shembuj të inteligjencës muzikore.
Inteligjenca muzikore lidhet me aftësinë për të perceptuar, dalluar, kujtuar, interpretuar dhe krijuar modele tingujsh.
Ajo përfshin ndjeshmërinë ndaj ritmit, lartësisë së tingullit, melodisë dhe harmonisë.
Por aftësia muzikore nuk është vetëm çështje emocionesh.
Ajo kërkon edhe kujtesë, përqendrim, koordinim dhe praktikë.
Pse lidhet me Peshqit?
Në astrologjinë moderne, Peshqit lidhen me Neptunin.
Neptuni përfaqëson simbolikisht imagjinatën, frymëzimin dhe botën e përvojave të brendshme.
Peshqit shoqërohen me ndjeshmërinë artistike dhe aftësinë për të përjetuar thellësisht emocionet.
Prandaj, inteligjenca muzikore mund të lidhet në mënyrë simbolike me këtë shenjë.
Por aftësitë muzikore nuk janë privilegj i Peshqve.
Një talent muzikor mund të zhvillohet te njerëzit e çdo shenje.
Ku mund të shfaqet kjo aftësi?
Në kompozim, interpretim muzikor, këndim, dirigjim, prodhim audio, mësimdhënie muzikore dhe krijimin e muzikës për filma ose teatër.
Mund të zhvillohet përmes dëgjimit aktiv, praktikës së një instrumenti, ushtrimeve ritmike dhe studimit të muzikës.
Muzika na kujton se inteligjenca mund të shprehet edhe pa përdorur fjalë.
5. INTELIGJENCA LOGJIKO-MATEMATIKORE – ARTI I ARSYETIMIT DHE I ZGJIDHJES SË PROBLEMEVE
Lidhja simbolike astrologjike: BRICJAPI DHE SATURNI
Një shkencëtar analizon të dhënat për të kuptuar një dukuri.
Një inxhinier llogarit ngarkesat që duhet të përballojë një strukturë.
Një programues ndërton një algoritëm për të zgjidhur një problem.
Të gjitha këto veprimtari kërkojnë aftësi logjike dhe matematikore.
Inteligjenca logjiko-matematikore lidhet me arsyetimin, identifikimin e modeleve, kuptimin e marrëdhënieve shkak-pasojë dhe zgjidhjen e problemeve abstrakte.
Ajo mund të përfshijë përdorimin e numrave, formulave, klasifikimeve dhe argumenteve logjike.
Por mendimi logjik nuk kufizohet te matematika.
Ai përdoret edhe në vendimet e përditshme, në organizimin e burimeve dhe në analizën e informacionit.
Saturni dhe Bricjapi
Në astrologji, Saturni simbolizon strukturën, disiplinën, kufijtë dhe përgjegjësinë.
Bricjapi, që sundohet nga Saturni, lidhet me planifikimin dhe aftësinë për të ndërtuar rezultate afatgjata.
Kjo e bën një figurë simbolike të përshtatshme për mendimin sistematik.
Megjithatë, inteligjenca logjiko-matematikore nuk kërkon domosdoshmërisht një personalitet serioz ose të rezervuar.
Edhe krijimtaria dhe eksperimentimi luajnë rol të rëndësishëm në shkencë.
Po Virgjëresha?
Virgjëresha lidhet gjithashtu simbolikisht me analizën, saktësinë dhe përpunimin e hollësive.
Kjo tregon se një formë aftësie mund të gjejë lidhje astrologjike me më shumë se një shenjë.
Ku mund të shfaqet kjo aftësi?
Në matematikë, fizikë, inxhinieri, ekonomi, analizë të dhënash, programim, kontabilitet, kërkim shkencor dhe planifikim strategjik.
Mund të zhvillohet përmes ushtrimeve, eksperimenteve dhe zgjidhjes së problemeve me vështirësi në rritje.
Mendimi logjik nuk është thjesht aftësia për të gjetur një përgjigje. Është edhe aftësia për të kuptuar pse ajo përgjigje është e drejtë.
6. INTELIGJENCA EKZISTENCIALE – PYETJET E MËDHA TË JETËS
Lidhja simbolike astrologjike: SHIGJETARI DHE JUPITERI
Pse ekzistojmë?
Çfarë i jep kuptim jetës?
Çfarë është drejtësia?
Si duhet të jetojë njeriu?
Cila është marrëdhënia jonë me universin?
Këto pyetje kanë frymëzuar filozofë, shkencëtarë, shkrimtarë dhe mendimtarë gjatë historisë.
Howard Gardner e shqyrtoi aftësinë për të ngritur dhe analizuar pyetje të tilla si një kandidat të mundshëm për një formë të nëntë inteligjence.
Ai e quajti inteligjencë ekzistenciale.
Megjithatë, nuk e përfshiu përfundimisht në grupin e tetë inteligjencave të modelit të tij.
Prandaj, kjo kategori duhet trajtuar si një propozim teorik dhe jo si inteligjencë e nëntë e konfirmuar.
Çfarë përfaqëson?
Inteligjenca ekzistenciale lidhet me aftësinë për të reflektuar mbi çështjet themelore të ekzistencës.
Ajo nuk është e njëjtë me besimin fetar.
Një filozof, një shkencëtar ose një njeri pa bindje fetare mund të interesohet thellësisht për kuptimin e jetës dhe natyrën e universit.
Pyetjet ekzistenciale mund të shqyrtohen përmes filozofisë, shkencës, letërsisë, artit ose traditave shpirtërore.
Pse lidhet me Shigjetarin?
Në astrologji, Shigjetari sundohet nga Jupiteri.
Jupiteri lidhet tradicionalisht me filozofinë, arsimin e lartë, besimet, ligjin dhe kërkimin e së vërtetës.
Shigjetari përfaqëson dëshirën për të zgjeruar horizontet dhe për të kuptuar botën përtej përvojës së menjëhershme.
Kjo e bën një simbol të përshtatshëm për pyetjet ekzistenciale.
Edhe Peshqit, përmes lidhjes tradicionale me Jupiterin, mund të përfaqësojnë dimensionin reflektues dhe filozofik të kësaj teme.
Ku mund të shfaqet kjo aftësi?
Në filozofi, studime fetare, etikë, letërsi, histori të ideve dhe në diskutime që lidhen me natyrën e ekzistencës.
Ajo mund të zhvillohet përmes leximit, debatit, reflektimit dhe shqyrtimit kritik të bindjeve personale.
Të kërkosh kuptimin e jetës nuk do të thotë të kesh të gjitha përgjigjet. Ndonjëherë, mençuria fillon nga aftësia për të bërë pyetjet e duhura.
7. INTELIGJENCA NATYRALISTE – AFTËSIA PËR TË KUPTUAR BOTËN E NATYRËS
Lidhja simbolike astrologjike: UJORI DHE URANI
Një biolog arrin të dallojë lloje të ndryshme organizmash.
Një botanist identifikon karakteristikat e bimëve.
Një ekolog studion marrëdhëniet mes organizmave dhe mjedisit.
Këto veprimtari kërkojnë aftësi për të vëzhguar, klasifikuar dhe kuptuar botën natyrore.
Inteligjenca natyraliste lidhet me aftësinë për të identifikuar dhe dalluar elemente të natyrës, si bimët, kafshët, formacionet gjeologjike dhe dukuritë mjedisore.
Ajo përfshin vëmendjen ndaj hollësive dhe aftësinë për të njohur modele në mjedisin natyror.
Gardner e shtoi këtë kategori pasi kishte prezantuar shtatë format fillestare të inteligjencës.
Pse lidhet simbolikisht me Ujorin?
Në astrologjinë moderne, Ujori lidhet me Uranin dhe me temat e inovacionit dhe zhvillimit shoqëror.
Kjo lidhje mund të interpretohet përmes interesit për ekologjinë, mbrojtjen e mjedisit dhe kërkimin e zgjidhjeve për probleme kolektive.
Megjithatë, duhet dalluar inteligjenca natyraliste nga aktivizmi mjedisor.
Një njeri mund të kujdeset për natyrën pa pasur domosdoshmërisht aftësi të specializuara për klasifikimin e organizmave.
Po shenjat e tokës?
Demi dhe Virgjëresha kanë gjithashtu lidhje të dukshme simbolike me natyrën.
Demi përfaqëson marrëdhënien me tokën, bimësinë dhe burimet natyrore.
Virgjëresha lidhet me vëzhgimin, analizën dhe klasifikimin.
Prandaj, në një interpretim astrologjik, inteligjenca natyraliste mund të lidhet me disa shenja dhe jo vetëm me Ujorin.
Ku mund të shfaqet kjo aftësi?
Në biologji, botanikë, zoologji, ekologji, agronomi, veterinari, gjeologji dhe kërkim mjedisor.
Mund të zhvillohet përmes vëzhgimit të natyrës, njohjes së specieve, kopshtarisë dhe aktiviteteve edukative në mjedise natyrore.
Të kuptosh natyrën do të thotë të dallosh marrëdhëniet mes elementeve që në pamje të parë mund të duken të shkëputura.
8. INTELIGJENCA NDËRPERSONALE – AFTËSIA PËR TË KUPTUAR NJERËZIT
Lidhja simbolike astrologjike: PESHORJA, DEMI, GAFORRJA, AFËRDITA DHE HËNA
Disa njerëz arrijnë të kuptojnë kur një bisedë po bëhet e tensionuar.
Të tjerë mund të ndërmjetësojnë mes dy personave që kanë mendime të kundërta.
Një mësues mund të dallojë kur një nxënës ka nevojë për mbështetje.
Një drejtues mund të kuptojë se si motivohen anëtarët e ekipit.
Këto janë shembuj të aftësive ndërpersonale.
Inteligjenca ndërpersonale lidhet me aftësinë për të njohur dhe kuptuar emocionet, motivimet, qëllimet dhe nevojat e njerëzve të tjerë.
Ajo mund të shfaqet përmes komunikimit, bashkëpunimit, ndërmjetësimit dhe menaxhimit të marrëdhënieve.
Por nuk është e njëjtë me shoqërueshmërinë.
Një person mund të flasë shumë dhe të mos jetë dëgjues i mirë.
Nga ana tjetër, një njeri i qetë mund të ketë aftësi të shkëlqyera për të kuptuar të tjerët.
Peshorja dhe Afërdita
Në astrologji, Peshorja lidhet me diplomacinë, drejtësinë dhe marrëdhëniet.
Afërdita përfaqëson harmoninë dhe aftësinë për të krijuar lidhje.
Kjo e bën Peshoren një simbol të natyrshëm të komunikimit ndërpersonal.
Demi dhe Afërdita
Edhe Demi sundohet nga Afërdita.
Por simbolika e tij thekson sigurinë, qëndrueshmërinë dhe besueshmërinë.
Në marrëdhëniet njerëzore, këto cilësi mund të krijojnë një ndjenjë stabiliteti.
Gaforrja dhe Hëna
Gaforrja sjell një dimension tjetër.
Në astrologji, ajo sundohet nga Hëna dhe lidhet me ndjeshmërinë emocionale, përkujdesjen dhe marrëdhëniet familjare.
Kjo është një lidhje simbolike e rëndësishme me inteligjencën ndërpersonale.
Aftësia për të kuptuar njerëzit nuk kërkon vetëm komunikim dhe diplomaci, por edhe vëmendje ndaj nevojave emocionale.
Ku mund të shfaqet kjo aftësi?
Në mësimdhënie, psikologji, këshillim, drejtim ekipesh, shërbime sociale, diplomaci, shitje, marrëdhënie me klientët dhe menaxhim të burimeve njerëzore.
Ajo mund të zhvillohet përmes dëgjimit aktiv, komunikimit dhe përpjekjes për të kuptuar këndvështrime të ndryshme.
Të kuptosh njerëzit nuk do të thotë të pajtohesh gjithmonë me ta. Do të thotë të jesh në gjendje të njohësh nevojat dhe perspektivat e tyre.
9. INTELIGJENCA BRENDA PERSONIT – ARTI I NJOHJES SË VETVETES
Lidhja simbolike astrologjike: LUANI DHE DIELLI
Sa mirë e njohim veten?
A e dimë se çfarë na motivon?
A mund t'i dallojmë ndjenjat tona nga reagimet e momentit?
A e kuptojmë pse disa situata na shqetësojnë më shumë se të tjerat?
Këto pyetje lidhen me inteligjencën brendapersonale, të njohur edhe si inteligjencë intrapersonale.
Inteligjenca brendapersonale lidhet me aftësinë për të njohur dhe kuptuar emocionet, motivimet, qëllimet dhe proceset e brendshme personale.
Ajo përfshin vetëreflektimin dhe aftësinë për të përdorur njohjen e vetes në vendimmarrje.
Por njohja e vetes nuk është e njëjtë me vetëbesimin.
Një person mund të ketë shumë vetëbesim dhe njëkohësisht të mos i kuptojë mirë dobësitë ose reagimet personale.
Vetënjohja kërkon edhe aftësinë për të pranuar gabimet.
Pse lidhet me Luanin?
Në astrologji, Luani sundohet nga Dielli.
Dielli përfaqëson simbolikisht identitetin, vetëshprehjen dhe ndjenjën e individualitetit.
Prandaj, Luani mund të lidhet me pyetjen themelore:
«Kush jam unë dhe si mund ta shpreh individualitetin tim?»
Kjo është një temë e rëndësishme e inteligjencës brendapersonale.
Megjithatë, edhe shenja të tjera mund të lidhen simbolikisht me vetëreflektimin.
Akrepi përfaqëson kërkimin e motiveve të thella, ndërsa Gaforrja lidhet me kujtesën dhe njohjen e përvojave emocionale.
Ku mund të shfaqet kjo aftësi?
Në vetëreflektim, këshillim, drejtim, edukim, krijimtari dhe vendimmarrje personale.
Mund të zhvillohet përmes mbajtjes së shënimeve, reflektimit mbi përvojat dhe marrjes së përgjegjësisë për zgjedhjet.
Njohja e vetes nuk do të thotë të besosh se ke gjithmonë të drejtë. Do të thotë të jesh i gatshëm të kuptosh edhe atë që duhet të ndryshosh.
10. INTELIGJENCA TRUPORE-KINESTETIKE – KUR TRUPI BËHET MJET SHPREHJEJE
Lidhja simbolike astrologjike: DASHI DHE MARSI
Një balerin kryen lëvizje që kërkojnë koordinim të jashtëzakonshëm.
Një sportist përshtat pozicionin e trupit brenda një pjese të sekondës.
Një kirurg përdor lëvizje shumë të sakta për të kryer një procedurë të ndërlikuar.
Një aktor mund të shprehë emocione dhe ide përmes gjesteve dhe qëndrimit.
Të gjitha këto veprimtari kërkojnë aftësi trupore dhe koordinim.
Inteligjenca trupore-kinestetike lidhet me aftësinë për ta përdorur trupin dhe lëvizjen në mënyrë të kontrolluar, të saktë dhe të qëllimshme.
Ajo përfshin koordinimin, kontrollin e lëvizjeve dhe zhvillimin e aftësive motorike.
Megjithatë, nuk është e njëjtë vetëm me forcën fizike.
Një njeri mund të ketë aftësi të shkëlqyera në lëvizje që kërkojnë saktësi, edhe pa pasur forcë të jashtëzakonshme.
Pse lidhet me Dashin?
Në astrologji, Dashi sundohet nga Marsi.
Marsi përfaqëson energjinë, iniciativën dhe veprimin.
Dashi lidhet simbolikisht me guximin, lëvizjen dhe dëshirën për të vepruar.
Kjo krijon një lidhje të natyrshme me inteligjencën trupore-kinestetike.
Edhe Shigjetari, si shenjë zjarri që lidhet me lëvizjen dhe eksplorimin, mund të përfshihet në këtë simbolikë.
Ku mund të shfaqet kjo aftësi?
Në sport, vallëzim, arte marciale, aktrim, fizioterapi, kirurgji, artizanat dhe profesione që kërkojnë koordinim të saktë të lëvizjeve.
Ajo mund të zhvillohet përmes praktikës së vazhdueshme, stërvitjes dhe ushtrimeve që përmirësojnë koordinimin.
Trupi nuk është vetëm mjeti me të cilin lëvizim. Ai mund të jetë edhe një mënyrë për të krijuar, komunikuar dhe zgjidhur probleme.
11. PO GAFORRJA? PSE NUK DUHET TË LIHET JASHTË KËSAJ PAMJEJE?
Kur përpiqemi të lidhim format e inteligjencës me planetët dhe shenjat, mund të krijohet përshtypja se disa shenja përfaqësohen më shumë se të tjerat.
Kjo ndodh sepse astrologjia dhe teoria e inteligjencave të shumëfishta janë sisteme krejtësisht të ndryshme.
Zodiaku përmban dymbëdhjetë shenja.
Modeli i Gardnerit përfshin tetë forma inteligjence dhe një kategori të nëntë të propozuar.
Nuk ekziston një përputhje e natyrshme mes këtyre dy klasifikimeve.
Kjo është arsyeja pse nuk duhet të përpiqemi të caktojmë mekanikisht një inteligjencë për çdo shenjë.
Roli simbolik i Gaforres
Gaforrja sundohet nga Hëna.
Në astrologji, Hëna lidhet me botën emocionale, kujtesën, përkujdesjen dhe nevojën për siguri.
Këto tema mund të krijojnë lidhje simbolike me inteligjencën ndërpersonale dhe brendapersonale.
Njohja e emocioneve personale dhe kuptimi i ndjenjave të njerëzve të tjerë janë dy aftësi të rëndësishme.
Megjithatë, ato nuk janë të njëjta.
Një person mund të kuptojë mirë emocionet e veta, por të ketë vështirësi të komunikojë me të tjerët.
Një tjetër mund të jetë shumë i aftë në marrëdhënie shoqërore, por të ketë nevojë të zhvillojë vetëreflektimin.
Në astrologjinë simbolike, Gaforrja mund të na ndihmojë të shqyrtojmë pikërisht këtë marrëdhënie mes botës së brendshme dhe lidhjeve emocionale.
Asnjë shenjë nuk mbetet jashtë botës së inteligjencës. Dhe asnjë shenjë nuk ka monopolin e një talenti.
12. A MUND TË TREGOJË HOROSKOPI SA INTELIGJENT ËSHTË NJË NJERI?
Përgjigjja është e qartë:
Jo. Shenja e zodiakut nuk mund të përdoret për të matur inteligjencën ose për të përcaktuar aftësitë intelektuale të një personi.
Nuk ekzistojnë prova shkencore të besueshme që tregojnë se njerëzit e lindur në një shenjë kanë inteligjencë më të lartë se njerëzit e shenjave të tjera.
Po kështu, pozicionet astrologjike të planetëve nuk përbëjnë metoda të vlefshme për të vlerësuar talentet, aftësitë shkencore ose potencialin profesional.
Astrologjia mund të përdoret si gjuhë simbolike për reflektim personal, por nuk zëvendëson vlerësimin psikologjik ose studimin shkencor të aftësive.
Po teoria e Gardnerit?
Edhe teoria e inteligjencave të shumëfishta ka kufizimet e saj shkencore.
Ajo ka ndikuar në mënyrën si mësuesit dhe edukatorët mendojnë për shumëllojshmërinë e aftësive.
Megjithatë, kërkimet shkencore nuk kanë vërtetuar përfundimisht se tetë kategoritë përbëjnë inteligjenca të pavarura nga njëra-tjetra.
Prandaj, ato nuk duhet të përdoren për t'u vendosur njerëzve etiketa të pandryshueshme.
Një fëmijë nuk duhet të dëgjojë se nuk mund të mësojë matematikë sepse është «tip artistik».
Një i rritur nuk duhet të heqë dorë nga një profesion sepse mendon se shenja e tij nuk lidhet me atë fushë.
Dhe askush nuk duhet të konsiderohet më pak inteligjent vetëm sepse nuk shkëlqen në një aktivitet të caktuar.
Aftësitë njerëzore janë komplekse dhe mund të zhvillohen gjatë gjithë jetës.
13. SI T'I ZBULONI DHE T'I ZHVILLONI AFTËSITË TUAJA?
Pavarësisht nga shenja astrologjike, njohja e aftësive personale fillon me vëzhgimin dhe përvojën.
Një mënyrë e dobishme është të shqyrtoni aktivitetet në të cilat ndiheni të motivuar, rezultatet që arrini dhe aftësitë që dëshironi të zhvilloni.
Vëzhgoni çfarë ju tërheq
A ju pëlqen të shkruani?
Të analizoni probleme?
Të krijoni muzikë?
Të organizoni njerëz?
Të studioni natyrën?
Interesat mund të ofrojnë informacion për drejtimet që dëshironi të eksploroni.
Por interesi nuk është automatikisht provë e një talenti të zhvilluar.
Provoni aktivitete të reja
Një njeri mund të zbulojë aftësi që nuk kishte pasur mundësi t'i përdorte më parë.
Mësimi i një gjuhe, një instrumenti ose një programi teknik mund të hapë horizonte të reja.
Pranoni rëndësinë e praktikës
Shumë aftësi zhvillohen përmes ushtrimeve dhe përvojës.
Një person mund të përmirësohet ndjeshëm në një fushë edhe nëse fillimisht has vështirësi.
Kërkoni vlerësime konkrete
Mendimi i mësuesve, trajnerëve ose profesionistëve mund të ndihmojë në identifikimin e aftësive.
Megjithatë, një vlerësim i vetëm nuk përcakton gjithë potencialin e një njeriu.
Mos e kufizoni identitetin tuaj
Njerëzit nuk janë vetëm logjikë ose vetëm krijues.
Një artist mund të ketë aftësi matematikore.
Një inxhinier mund të jetë muzikant.
Një drejtues mund të jetë empatik.
Një sportist mund të ketë interesa të thella filozofike.
Aftësitë ndërveprojnë dhe mund të pasurojnë njëra-tjetrën.
14. INTELIGJENCA DHE 12 SHENJAT: NJË UDHËTIM SIMBOLIK
Nëse i shohim dymbëdhjetë shenjat si arketipa astrologjikë dhe jo si kategori shkencore, secila mund të përfaqësojë një dimension të ndryshëm të aftësive njerëzore.
DASHI simbolizon iniciativën, guximin dhe aftësinë për ta kthyer energjinë në veprim.
DEMI lidhet me qëndrueshmërinë, ndjeshmërinë ndaj botës konkrete dhe vlerësimin e marrëdhënieve të besueshme.
BINJAKËT përfaqësojnë kuriozitetin, gjuhën, komunikimin dhe shkëmbimin e informacionit.
GAFORRJA lidhet me kujtesën emocionale, përkujdesjen dhe aftësinë për të kuptuar nevojat njerëzore.
LUANI simbolizon identitetin, vetëshprehjen dhe krijimtarinë personale.
VIRGJËRESHA përfaqëson analizën, vëmendjen ndaj hollësive dhe aftësinë për të organizuar informacionin.
PESHORJA lidhet me diplomacinë, bashkëpunimin dhe kuptimin e këndvështrimeve të ndryshme.
AKREPI simbolizon kërkimin e thellë, përqendrimin dhe dëshirën për të zbuluar atë që nuk është menjëherë e dukshme.
SHIGJETARI përfaqëson filozofinë, eksplorimin dhe kërkimin e kuptimit.
BRICJAPI lidhet me organizimin, disiplinën, planifikimin dhe aftësinë për të ndërtuar rezultate afatgjata.
UJORI simbolizon mendimin e pavarur, inovacionin dhe interesin për zhvillimin kolektiv.
PESHQIT përfaqësojnë imagjinatën, empatinë, krijimtarinë dhe aftësinë për të reflektuar mbi përvojën njerëzore.
Këto përshkrime janë interpretime të simbolikës astrologjike.
Ato nuk tregojnë se një person i përket vetëm një forme inteligjence ose se i mungojnë aftësitë që lidhen me një shenjë tjetër.
Përkundrazi, në këtë lexim simbolik, zodiaku përfaqëson dymbëdhjetë mënyra për të shqyrtuar shumëllojshmërinë e përvojës njerëzore.
PËRFUNDIM: INTELIGJENCA NUK KA VETËM NJË FYTYRË
Mendoni për një orkestër.
Violina nuk kryen të njëjtin funksion me pianon.
Pianoja nuk tingëllon si flauti.
Dhe ritmi i instrumenteve të goditjes nuk mund të zëvendësojë çdo melodi.
Megjithatë, të gjithë mund të kontribuojnë në krijimin e një vepre muzikore.
Në mënyrë të ngjashme, aftësitë njerëzore shfaqen përmes formave të ndryshme.
Një njeri mund të jetë i shkëlqyer në komunikim.
Një tjetër mund të ketë talent për të analizuar probleme teknike.
Dikush mund të krijojë vepra arti, ndërsa një tjetër mund të ketë aftësi të veçanta për të organizuar njerëz ose për të kuptuar botën natyrore.
Këto dallime nuk mund të shpjegohen përmes një tabele të thjeshtë astrologjike.
Por ato mund të na frymëzojnë të mendojmë më gjerësisht për potencialin njerëzor.
Teoria e Gardnerit, pavarësisht diskutimeve shkencore që e shoqërojnë, ka ndikuar në një pyetje të rëndësishme për edukimin: si mund t'u krijojmë njerëzve më shumë mundësi për të zhvilluar aftësitë e tyre?
Astrologjia, nga ana tjetër, ofron një gjuhë simbolike për të reflektuar mbi karakterin, motivimet dhe përvojat njerëzore.
Kur këto dy botë vendosen pranë njëra-tjetrës, duhet të ruajmë dallimin mes njohurive shkencore dhe interpretimit simbolik.
Por mund të mbajmë një mesazh të përbashkët:
Vlera e një njeriu nuk përcaktohet nga një numër, nga një talent i vetëm apo nga shenja e tij e zodiakut.
Mendja njerëzore është shumë më e pasur sesa çdo etiketë.
Dhe aftësitë tona nuk janë një histori që përfundon ditën kur lindim.
Ato zhvillohen përmes përvojës, përpjekjes, arsimit, marrëdhënieve dhe zgjedhjeve që bëjmë gjatë jetës.
Sepse pyetja më interesante nuk është «Cila shenjë është më inteligjente?», por «Çfarë aftësish mund të zbuloj dhe të zhvilloj ende te vetja?»
BURIME DHE REFERENCA
Howard Gardner (1983) – Frames of Mind: The Theory of Multiple Intelligences. Vepra ku u prezantua teoria fillestare e inteligjencave të shumëfishta.
Harvard Project Zero – The Theory of Multiple Intelligences. Material akademik mbi zhvillimin e teorisë, tetë kategoritë dhe statusin e inteligjencës ekzistenciale. Lexoni materialin e Harvard Project Zero
Howard Gardner – A Resurgence of Interest in Existential Intelligence: Why Now? Sqarim i autorit mbi propozimin e inteligjencës ekzistenciale dhe arsyet pse ajo mbetet kategori e pakonfirmuar. Lexoni shkrimin e Howard Gardner
Ferrero, M., Vadillo, M. A. & León, S. P. (2021) – A valid evaluation of the theory of multiple intelligences is not yet possible: Problems of methodological quality for intervention studies. Studim mbi kufizimet metodologjike të kërkimeve që vlerësojnë përdorimin e teorisë në edukim. Lexoni studimin shkencor
Shënim redaksional: Lidhjet mes inteligjencave, planetëve dhe shenjave të zodiakut në këtë artikull janë interpretime simbolike astrologjike. Ato nuk janë pjesë e teorisë së Howard Gardnerit dhe nuk përbëjnë metodë shkencore për matjen ose parashikimin e inteligjencës.
ABONOHUNI NË KANALIN TONË NË YOUTUBE!
Mos humbisni asnjë parashikim! Abonohuni falas dhe aktivizoni zilen për t'u njoftuar sa herë publikojmë një video të re!
https://www.youtube.com/@astrologujorgopulla
NA NDIQNI EDHE NË FACEBOOK!
Bëhuni pjesë e komunitetit tonë astrologjik!
Na ndiqni në Facebook për parashikime, këshilla astrologjike dhe publikime interesante çdo ditë.
Pëlqeni faqen tonë dhe qëndroni gjithmonë pranë nesh!
http://www.facebook.com/jorgopulla.astrologu
Ju mirëpresim me kënaqësi!
